Kertas Peperiksaan ini mengandungi empat (4) seksyen iaitu Seksyen A, Seksyen B, Seksyen C dan Seksyen D.
Calon-calon dikehendaki menjawab semua soalan dalam seksyen A, Seksyen B, dan Seksyen C. Bagi Seksyen D pula, calon-calon dikehendaki menjawab hanya empat (4) soalan daripada lima (5) soalan.
Semua jawapan hendaklah ditulis pada kertas jawapan yang disediakan.

This Examination Paper contains four (4) sections, i.e Section A, B, C and D. Candidates are required to answer all questions in Section A, B and C. For Section D, candidates are required to answer only four (4) out of five (5) questions.
All answers must be written in the answer sheet provided.

Seksyen A: Pernyataan BETUL atau SALAH (5 markah)
Section A : TRUE or FALSE Statement (5 marks)

Baca kenyataan-kenyataan di bawah dan tulis jawapan Betul atau Salah pada kertas jawapan anda.
Please, read the statements below and write your answer TRUE or FALSE in the answer sheet provided.

1. Dalam lima tahun pertama pertumbuhan tanaman lada hitam, tidak ada perbezaan ketara bagi hasil antara varieti Semonggok Emas dan varieti Kuching.
 (In the first five years of paper crop, there is no significant difference in yield between Semonggok Emas variety and Kuching variety.)

2. Pembungaan dan pembentukan buah bagi durian adalah lebih baik jika ada musim kemarau selama sekurang-kurangnya satu bulan.
 (Flowering and fruit-set in durian is better when there is distinct dry season of at least one month.)

3. Tujuan penanaman sayur-sayuran dalam jaring kalis serangga adalah untuk menghapuskan masalah serangan serangga.
 (The purpose of planting vegetables inside net house is to eliminate the problem of insect pests.)

4. Kebanyakan padi varieti asli di Sarawak adalah varieti padi jangka pendek.
 (Most traditional padi varities in Sarawak are short-term varieties.)

5. Penggunaan baja tunggal atau campuran baja tunggal adalah satu daripada pakej pengurangan kos pengeluaran yang direkomenkan oleh Jabatan Pertanian.
 (The use of straight fertilizers or mixtures is one of the low-cost production packages recommended by the Department of Agriculture.)

Seksyen B: Soalan Aneka Pilihan (5 Markah)
Section B : Multiple Choices Question ( 5 marks )

Baca kenyataan-kenyataan di bawah dengan teliti dan pilih jawapan yang paling tepat. Tuliskan jawapan anda kertas jawapan yang disediakan dalam bentuk huruf (a), (b), (c), atau (d).
Read the statements below carefully and choose the correct answer. Write your answer in the answer sheet provided in the form of (a), (b), (c) and (d).

1. Yang manakah bukan perosak jenis mamalia bagi kelapa sawit? (Which of the following is not a mamalian pest of oil palm?)
 a. Tikus (rat)
 b. Tupai (squirrel)
 c. Monyet (monkey)
 d. Lembu (cattle)

2. Kegunaan "Rain-guard" yang dilikatkan pada pokok getah adalah untuk:
 (Rain-guard is fixed to the rubber trees for the purpose of: )

 a. Mengumpul air hujan. (Collecting rain water.)
 b. Mengelak kulit pokok getah dari basah pada waktu malam. (Preventing the tree bark from getting wet during the night.)
 c. Mengelak panel torehan daripada basah semasa hujan. (Keeping the tapping panel dry when it rain.)
 d. Membolehkan penorehan dilakukan pada musim hujan lebat. (Allowing tapping to be carried out during a rain storm.)

3. Yang manakah berikut tidak dianggap sebagai varieti padi berkualiti di Sarawak? (Which of the following padi varieties is not considered as quality rice in Sarawak?)

 a. Bario
 b. Biris
 c. Sri Sarawak
 d. Rotan

4. Yang manakah berikut disyorkan untuk penyokong hidup bagi lada hitam? (Which of the following is recommended as live support or pepper?)

 a. Calapogonium mucunoides
 b. Erythrina indica
 c. Puereria phaseoloides
 d. Arachis pintoi

5. Semua penyakit padi berikut adalah disebabkan oleh kulat kecuali:
 (All the following padi diseases below are caused by fungi except:)

 a. Penyakit Karah (blast)
 b. Penyakit Hawar Seludang (Downy Mildew)
 c. Penyakit Tungro (Tungro)
 d. Penyakit Bintik Perang

Seksyen C: Isi Ruang Kosong (10 Markah)
Section C : Fill in the blank (10 marks)

Isikan ruang kosong dengan jawapan yang tepat bagi setiap kenyataan di bawah. Tuliskan jawapan anda pada kertas jawapan yang disediakan.
Fill in the blank with the correct answer for every statement below. Write your answer in the answer sheet provided.

1. Namakan dua (2) jenis produk makanan hasil nilai tambah dari buah kelapa tua. (Name two   value-added  food products abtained from the processing of mature coconuts.) (2 markah)
 (i) ______________ (ii) ______________

2. Namakan dua (2) bahan kimia (racun) yang   disyorkan oleh Jabatan Pertanian untuk mengawal nematod pada lada hitam. (Name two (2) chemicals recommended by DOA for control of nematodes in papper.) (2 markah) 
 (i)_______________          (ii)_______________

3. Namakan dua(2) varieti padi jangka pendek yang disyorkan oleh Jabatan Pertanian. (Name two (2) short-term padi varieties which are recommended by the DOA.) (2 markah)
 (i)_______________          (ii)_______________

4. Namakan dua (2) jenis tanaman yang tidak bermusim yang ditanam di Sarawak.( Name two commercial fruits commonly grown in Sarawak which are not seasonal.) (2 markah)
 (i)_______________          (ii)_______________

5. Dalam tempoh dua puluh (20) tahun yang lepas sekurang-kurangnya empat jenis perosak dan penyakit asing telah dibawa masuk dan menyebabkan kesan teruk kepada industri tanaman di Sarawak. Namakan dua (2) daripadanya. (In the past twenty years (20) at least four exotic pests and diseases were introduced into the sate which have very serious concequances for our crop industry. Name two (2) of them.) (2 markah)
 (i)________________       (ii)_______________

Seksyen D: Jawab empat (4) daripada lima (5) soalan berikut:
Section D : Answer four (4) out of the five (5) following questions :

Soalan 1/Question 1

Sejak Rancangan Malaysia Ke-7 tumpuan utama Jabatan Pertanian adalah berorientasikan pembangunan projek komersial. (10 markah)

(Since the 7th Malaysian Plan, the main trust of the department is to support the development of commercial agriculture project before it can be described as being commercial.)

Soalan 2/Question 2  

Dalam sistem "Training And Visit" (T&V) seseorang pekerja pengembangan diperlukan untuk selalu membuat lawatan ke kawasan projek untuk mengembangkan teknologi baru kepada petani-petani. Terangkan apakah persediaan yang perlu sebelum lawatan terserbut dan apakah aktiviti-aktiviti yang harus dijalankan semasa lawatan ladang. (10 markah)

(Under the Training And Visit (T&V) system of extension, the field extension worker is required to carry out regular visits to the project areas to introduce new technology to the farmers. Describe the preparations which the extension staff must do before the visit and what activities he need to carry out during the field visit.)

Soalan 3/Question 3

Terangkan proses-proses kerja yang perlu dijalankan di peringkat Daerah dalam mengimplementasikan "Farmer Managed Farm Input Purchase System" (FMFIPS). Nyatakan langkah-langkahnya, pegawai-pegawai yang harus bertanggungjawab dan format-format yang digunakan. (10 markah)

(Describe the work processes that need to be carried out at the District level in the implementation of Farmer Managed Farm Input Purchase System (FMFIPS), indicating the steps taken, the action Officer and the formats used.)

Soalan 4/Question 4

Jabatan Pertanian telah menggunakan konsep estet mini untuk penanaman getah dan sago dalam Rancangan Malaysia Ke-7. Senaraikan kebaikan konsep estet mini jika dibandingkan dengan sistem skim subsidi yang lama. (10 markah)

(The Department has started adopting the mini estate concept in planting of rubber and sago in the 7th Malaysia Plan. List down the advantages of mini estate concept over the traditional subsidy scheme implementation system.)

Soalan 5/Question 5

Dalam mengimplementasikan program-program dan projek-projek, Jabatan Pertanian telah mengadakan sistem laporan dan pengesanan untuk mengetahui kemajuan fizikal dan kewangan implementasinya. Senaraikan kesemua laporan yang harus disediakan pada peringkat Daerah dan siapa yang harus menyediakan laporan tersebut. (10 markah)

(In the implementation of crop development programmes and projects the Department has instituted a monitoring and reporting system to keep track of the physical and financial progress of implementation. List down all the reports that have to be prepared at the District level and the staff who are required to produce those reports.)

Kertas peperiksaan ini mengandungi tiga (3) seksyen, iaitu Seksyen B dan Seksyen C.
Calon-calon dikehendaki menjawab semua soalan dalam Seksyen A dan Seksyen B. Bagi Seksyen C pula, calon-calon dikehendaki menjawab hanya dua (2) dari empat (4) soalan yang disediakan.
Semua jawapan hendaklah ditulis pada kertas jawapan yang disediakan.

This Examination Paper contains three (3) sections, i.e Section A, B, and C. Candidates are required to answer all questions in Section A and B. For Section C, candidates are required to answer only two (2) out of four (4) questions.
All answers must be written in the answer sheet provided.

Seksyen A: Soalan Aneka Pilihan (10 markah)
Section A : Multiple Choices Question ( 10 marks )

Baca kenyataan-kenyataan di bawah dengan teliti dan pilih jawapan yang paling tepat. Tulis jawapan anda dalam bentuk (a), (b), (c) atau (d) pada kertas jawapan anda.
Read the statements below carefully and choose the correct answer. Write your answer in the answer sheet provided in the form of (a), (b), (c) and (d).

1. Kesemua bahan kimia disenaraikan di bawah adalah digunakan untuk mengawal Penyakit Buah Hitam pada lada hitam, kecuali:-
(All of the chemicals below can be used to control Black Berry disease of pepper, except:-)

 (a) Octave
 (b) Benlate
 (c) Paraquat
 (d) Captafol

2. Senarai di bawah adalah penyakit kulat pada lada hitam kecuali:-
(Below are all fungal diseases of pepper except:-)

(a) Kumbang Buah (Pepper Weevil)
(b) Reput Akar (Foot Rot)
(c) Penyakit Buah Hitam (Black Berry)
(d) Velvet Blight 

3. Baja padi bukit, Ammophos mengandungi elemen-elemen utama seperti:-
(The hill padi fertilizer Ammophos, contains the following major elements:-)

 (a) Nitrogen (N)
 (b) Nitrogen anf Phosphorus (NPK)
 (c) Nitrogen, Phosphorus and Magnesium (NPKMg)

4. Pokok getah mula ditoreh apabila mencapai umur:-
 (Rubber trees are recommended for tapping when the trees are:-)

 (a) 5 tahun (5 years old)
 (b) sekurang-kurangnya 5 tahun dan mempunyai ukuran lilitan sekurang-kurangnya 46 cm pada ketinggian 150 cm dari paras tanah.
 (At  least 5 years old with a tree girth of at least 46cm at the height of 150 cm from the ground.)
 (c) sekurang-kurangnya 5 tahun dan mempunyai ukuran lilitan sekurang-kurangnya 46 cm pada ketinggian 130 cm dari paras tanah.
 (At least 5 years old with a tree girth of at least 46 cm at the height of 130 cm from the ground.)
 (d) sekurang-kurangnya 5 tahun dan mempunyai ukuran lilitan sekurang-kurangnya 36 cm pada ketinggian 150 cm dari paras tanah.
 (At least 5 years old with a tree girth of at least 36 cm at the height of 150 cm from the ground.)

5. Kepadatan penanaman limau mandarin adalah:-
 (The planting density for mandarin orange is:-)

 (a) 86 pokok/ha (86 trees/ha)
 (b) 123 pokok/ha (123 trees/ha)
 (c) 330 pokok/ha (330 trees/ha)
 (d) 625 pokok/ha (625 trees/ha)

6. Tujuan utama penggunaan rumah jaring kalis serangga bagi penanaman sayuran ialah:-
 (The main purpose of using net houses in vegetable planting is:-

 (a) Mengurangkan kerosakan tanaman oleh hujan.
      (To reduce crop damage from rain drops.)
 (b) Mengurangkan penggunaan racun serangga.
      (To reduce the need for pesticides in pest control.)
 (c) Mengurangkan kejadian serangan kulat.
      (To reduce the incidence of fungal diseases.)
 (d) Mengurangkan keperluan penyiraman air.
      (To reduce the need for irrigation water.)

7. "Anak Sekolah" adalah varieti bagi:-
 ("Anak Sekolah" is a variety of:-)

 (a) Rambutan
 (b) Belimbing (Star Fruit)
 (c) Durian 
 (d) Pulasan 

8. Salah satu daripada berikut bukan baja tunggal:-
 (One of the following is not a straight fertilizer:-) 

 (a) Dolomite
 (b) Urea 
 (c) Muriate of Potash 
 (d) Rock Phosphate

9. Siput Gondang Emas adalah perosak bagi
 (The "Golden Apple Nail" is a pest of:-)

 (a) Padi
 (b) Sayuran  (Vegetables)
 (c) Tembikai (Melon Fruits)
 (d) Jagung (Maize)

10. Tanah berasid sulfat di sesuatu ladang dapat dikenalpasti melalui:-
 (Potentially acid-sulphate soils in a farm can be easily detected by:-)

 (a) Peralatan ladang mudah berkarat. (Metal farm  tools get rusty very easily)
 (b) Terdapat bau gas hidrogen sulfida. (The smell of hydrogen sulphide gas) 
 (c) Tanah berwarna kebiruan. (The bluish colour of soil)
 (d) Pertumbuhan tanaman terbantut. (Stunted crop growth)

Seksyen B : Isi Ruang Kosong (10 markah)
Section B : Fill in the blank (10 marks)

Isikan ruang kosong dengan jawapan yang tepat bagi setiap kenyataan di bawah.Tuliskan jawapan anda pada kertas jawapan yang disediakan.
Fill in the blank with the correct answer for every statement below. Write your answer in the answer sheet provided.

(1) Namakan dua (2) penyakit kulat yang paling serius yang menyerang lada hitam di Sarawak.
 (Name two (2) of the most serious fungal diseases affecting pepper in Sarawak)
 (i) ................................ (ii).................................

(2) Namakan dua (2) produk istimewa lada hitam Sarawak. (Name two of types of specialty pepper products of Sarawak.) 
 (i).................................  (ii) ................................

(3) Namakan dua (2) klon durian yang disyorkan untuk ditanam oleh Jabatan Pertanian.
 (Name two clones which are recommended for planting by DOA.)
 (i)............................... (ii)...............................

(4)  Namakan dua (2) buah-buahan asli yang disyorkan untuk penanaman secara komersial oleh Jabatan Pertanian.
 (Name two indigenous fruits which are recomended for commercial planting by DOA.)
 (i) ............................... (ii)...............................

(5) Namakan dua (2) varieti beras  tempatan berkualiti.
 (Name two varieties  of  quality local by the DOA)
 (i).................................. (ii).................................

(6) Namakan dua (2) varieti padi jangka pendek yang disyorkan oleh Jabatan Pertanian.
 (Name two short term varieties of rice recommended by the DOA)
 (i)................................... (ii)..................................

(7) Namakan dua (2) klon getah untuk pengeluaran susu getah dan kayu yang disyorkan.
 (Name any two of the recommended latex-timber clones of rubber.)
 (i)................................... (ii)................................

(8) Namakan dua (2) perosak yang paling serius terdapat  dalam rumah jaring kalis serangga untuk sayuran.
 (Name two of the more serious pests encountered in vegetables net house.)
 (i)................................... (ii)..................................

(9) Namakan dua (2) varieti kelapa yang disyorkan untuk pengeluaran kelapa muda untuk minuman.
 (Name two varieties of coconut which are recommended for production of young coconut which are used mainly for drinking.)
 (i).................................... (ii)...................................

(10) Namakan dua alat pandang dengar yang biasanya digunakan semasa menjalankan kerja-kerja pengembangan.
 (Name two extention-communication or visual aids which are commonly used in extention work.)
 (i)....................................    (ii)...................................

Seksyen C: Jawab hanya dua (2) daripada empat (4) soalan berikut. (40 markah)
Section C : Answer two (2) out of the four (4) following questions. (40 marks)

Soalan 1/Question 1 : 20 markah (20 marks)

a. Terangkan dengan ringkas tanda-tanda serangan penyakit reput akar pada tanaman lada hitam. (10 markah)
 (Briefly describe the symptoms of Foot Rot disease of pepper.)

b. Senaraikan langkah-langkah pencegahan yang harus diambil oleh seorang petani bagi mengelakkan kemasukan penyakit reput akar ke dalam kebun ladanya. (10 markah)
 (List down the various preventive measures that should be taken by a farmer to avoid introducing Foot Rot disease to a pepper garden.)

Soalan 2/Question 2 : 20 markah (20 marks)

Andaikan kamu seorang kakitangan pengembangan untuk projek penanaman nangka. Kamu dikehendaki untuk memperkenalkan kepada para peserta projek cara-cara membuat pemangkasan untuk menggalakkan pengeluaran bunga dan buah. Kamu juga diberitahu bahawa dalam sistem pengembangan "Training & Visit", para petani tersebut dianggap sebagai kumpulan.
(Imagine that you are the extension staff for a nangka planting project. You are to introduce to the project participants the proper method of prunning the nangka tree to encourage flowering and fruiting. You have also been told tha under the Training and Visit (T&V) system of extension, you have to treat the farmers as a group.)

a. Huraikan apakah persediaan kamu di pejabat sebelum pergi ke ladang untuk memperkenalkan teknologi baru kepada para petani tersebut. (10 markah)
 (Describe the preparation that you have to do in the office before going out to the field to introduce new technology to farmers.)

b. Huraikan apakah aktiviti-aktiviti pengembangan yang harus dijalankan setelah sampai ke ladang. (10 markah)
 (Describe the extension activities that you have to carry out when you reach the field.)

Soalan 3/Question 3 : 20 markah (20 marks)

Kamu adalah orang yang melaksanakan projek atau skim pad peringkat daerah. (You are the implementor of a commercial project or scheme at the District level.)

 a. Senaraikan tugas dan tanggungjawab kamu. (8 markah) 
  (List out your job responsibilities.)

 b. Senaraikan jenis-jenis format yang digunakan untuk membuat pengesanan dan laporan secara tahunan, tiga bulan sekali dan bulanan. (12 markah)
  (List out the types of monitoring and reporting formats that you need to prepare on an annual, quaterly, and monthly basis.)

Soalan 4/Question 4 : 20 markah (20 marks)

Di pejabat, kamu sedang menyediakan Pelan Tahunan Pengembangan untuk penanaman padi musim utama dan tembikai pada luar musim. 
(You are sitting down in the office to begin preparing your Annual Extension Plan for a project that involves palnting padi in the main season and water melon in the off-season.)

Senaraikan penekanan tajuk dan mesej bagi kedua-dua projek, serta bahan keperluan untuk mengajar yang diperlukan oleh kamu bagi setiap tajuk yang diajar. (20 markah)
(List down the impact points (i.e. Extension messages/topics) for the two crops that you need to include in your Extension Plan, including the extension methods and teaching aids that you need to use for each topic.)

Kertas peperiksaan ini mengandungi tiga (3) seksyen iaitu Seksyen A,  Seksyen B, dan Seksyen C.
Calon-calon dikehendaki menjawap semua soalan dari Seksyen A dan Seksyen B. Bagi soalan Seksyen C, calon-calon dikehendaki menjawab hanya dua (2) soalan sahaja.

This Examination Paper contains three (3) sections, i.e Section A, B, and C. Candidates are required to answer all questions in Section A and B. For Section C, candidates are required to answer only two (2) questions.

Seksyen A: Soalan aneka pilihan (10 markah)
Section A : Multiple Choices Question ( 10 marks )

Baca kenyataan-kenyataan di bawah dengan teliti dan pilih jawapan yang paling tepat. Tuliskan jawapan anda dalam bentuk (a),(b),(c) dan (d) pada kertas jawapan yang disediakan.
Read the statements below carefully and choose the correct answer. Write your answer in the answer sheet provided in the form of (a), (b), (c) and (d).

(1) Yang manakah pemeliharaan ikan secara polikultur?

 (a) Kultur intensif ikan patin dalam sangkar.
 (b) Kultur intensif ikan tilapia merah dengan ikan kap china. 
 (c) Kultur intensif udang galah dalam kolam.
 (d) Kultur intensif ketam bakau dalm sistem 'enlosure'.

(2) Makanan terapung lebih sesuai diguna untuk kumpulan jenis ikan berikut;

 (a) Talapia Merak, Ikan Baong dan Ikan Patin
 (b) Ikan Keli, IKan Betutu dan Ikan Lampam Jawa.
 (c) Ikan Lee Koh, Ikan Biawan dan Udang Harimau
 (d) Ikan Betutu, Ikan Lampam Jawa dan Kap rumput.

(3) Yang manakah yang tidak berkaitan apabila ternampak air terlalu banyak berbuih dalam tangki pembiakan ikan?

(a) Suhu air dalam tangki terlalu tinggi 
(b) Disebabkan pembiakan atau persenyawaan semulajadi telah berlaku.
(c) Kandungan bahan organik yang tinggi.
(d) Kandungan sebatian 'ammonia' yang tinggi.

(4) Yang manakah keadaan persekitaran dan amalan kultur yang biasanya    tidak akan mendatangkan penyakit ikan?

 (a) Kandungan bahan organilk yang terlau tinggi dalam kolam.
 (b) Suhu air kolam yang terlalu tinggi.
 (c) Kadar pelepasan (stocking rate) yang terlau tinggi. 
 (d) Menggunakan jenis makanan yang rendah kandungan karbohidrat.

(5) Hormon yang boleh menghasilkan tindakbalas yang paling cepat dalam  pembiakan secara aruhan ialah:-

 (a) HCG (Hman chorionic gonadotropin)
 (b) Ovaprim
 (C) PG (Pituitary gland)
 (d) GnRH (Gonadotropin Releasing Hormon)

(6) Projek penternakan ikan yang terbesar di ampangan hidro  Batang Ai ialah:

 (a) Pembiakan ikan Tilapia merah.
 (b) Ternakan ikan tilapia merah dalam kolam.
 (c) ternakan ikan tilapia merah dalam sangkar.
 (d) membesar anak ikan tilapia merah dalam kolam.

(7) Yang manakah yang lebih sesuai untuk makanan pada peringkat awal larva anak ikan dalam hatcheri?

 (a) Larutan kuning telur
 (b) Moina
 (c) Brine shrimp
 (d) 'phytoplankton'

(8) Jenis ikan berikut adalah paling sesuai untuk dipelihara dalam sistem sangkar air payau

 (a) Siakap
 (b) Tilapia Merah
 (c) Udang Harimau
 (d) Ikan terubok

(9) Bagi pengangkutan ikan pada jarak jauh faktor-faktor yang  diambil kira dalam pembekalan oksigen ialah

 (a) Isipadu air yang digunakan 
 (b) jenis dan saiz ikan 
 (c) Jenis bahan penghayalan yang digunakan
 (d) Anggaran paras ammonia yang  akan ada dalam air.

Kertas peperiksaan ini mengandungi empat (4) seksyen, iaitu Seksyen A, Seksyen B, Seksyen C, dan Seksyen D.
Calon-calon dikehendaki menjawab semua soalan dalam Seksyen A, Seksyen B, dan Seksyen C. Bagi Seksyen D, calon-calon dikehendaki untuk menjawab hanya tiga (3) soalan sahaja. 

This Examination Paper contains four (4) sections, i.e Section A, B, C and D. Candidates are required to answer all questions in Section A , B and C. For Section D, candidates are required to answer only three (3) questions.

Seksyen A: Pernyataan betul atau salah. (5 markah)
Section A : TRUE or FALSE Statement (5 marks)

Baca kenyataan-kenyataan di bawah dengan teliti dan pilih jawapan yang paling tepat. Tuliskan jawapan anda dalam pernyataan "Betul" atau "Salah" pada kertas jawapan yang disediakan. 
Please, read the statements below and write your answer TRUE or FALSE in the answer sheet provided.

1. Dalam Program Pemeliharaan Perikanan Darat di Negeri Sarawak hanya   spesies ikan asli/tempatan (indegenous) yang mempunyai nilai pasaran yang tinggi sahaja yang diberi tumpuan untuk pemeliharaan. (In Inland Fisheries Conservation Programme only the indegenous fish species of known high commercial value are currently given consideration in conservation effort in the state.)

2. Program Bantuan Pengeluaran Ikan untuk kumpulan petani luar bandar hanya bertujuan untuk memberi keupayaan mengeluarkan ikan untuk kegunaan sendiri sahaja. (Assistance to Fish Production programme for rural farmers only aims to enable farmers to produce fish for own consumption only.)

3. Kelayakan minima bagi projek kolam ikan untuk seorang peserta ialah 1 unit bersaiz 0.04 hectare. (Minimum eligibility for Fish Pond Project is 1 unit of 0.04 ha. per participant.)

4. Pemindahan teknologi dalam pengembangan akuakultur termasuklah penyebaran lanjutan dan diversifikasi teknologi lama dan memperkenalkan teknologi dan kaedah-kaedah baru yang sesuai. (Technology transfer in aquaculture extension include further dissemination and diversification of traditional technology and introduction of new appropriate technologies and methods.)

5. Keupayaan seseorang pegawai atau kakitangan Bahagian Perikanan Darat dalam menjalankan tugas untuk mencapai tahap hasil kerja yang cemerlang bergantung hanya kepada kemahiran dan pengetahuannya sahaja. (The competency of individual officerss/staff of Inland Fisheries Division to perform up to excellent result depended on his/her skills and knowledge only.)

Seksyen B: Soalan Aneka Pilihan (5 markah)
Section A : Multiple Choices Question ( 5 marks )

Baca kenyataan-kenyataan di bawah dan pilih satu jawapan yang paling tepat. Tulis jawapan anda dalam bentuk huruf (a), (b), (c), (d), atau (e).
Read the statements below carefully and choose the correct answer. Write your answer in the answer sheet provided in the form of (a), (b), (c), (d) and (e).

1. Yang manakah perkhidmatan berikut tidak diberi dalam skim bantuan kolam ikan (FPSS) kepada penternak golongan termiskin di luar bandar dalam usaha mengeluarkan ikan sebagai sumber protein. (Which of the following service is not provided in the fisheries and aquaculture extension in FPSS in producing fish for protein for poor rural farmers.)

 a. Kerja pemasaran dan pengendalian hasil lepas tuai. (Marketing and post-harvesting handling.)

 b. Khidmat-khidmat nasihat seperti pemilihan tapak kolam dan membuat rekabentuk dan pembinaan kolam. (Technical advisory services such as site selection pond design and construction.)

 c. Menghubungkan peserta dengan beberapa perkhidmatan sokongan seperti pengeluaran dan pengagihan anak ikan. (Linking the participants with supporting services such as fry production and distribution.)

 d. Membekalkan beberapa jenis input seperti anak ikan, makanan dan baja. (Provision of materials such as fish fry, feeds and fertilisers.) 

 e. Rawatan dan kawalan penyakit ikan. (Diseases treatment and control.)

2. Yang manakah di antara berikut pada biasanya bukan peranan stesen pengeluaran anak ikan di Negeri Sarawak? (Which of the followings is not the function of fish production stations in Sarawak?)

 a. Berperanan mengeluarkan anak ikan mengikut kuantiti dan kualiti yang disasarkan. (Serve to produce fish fry according to the targeted quality and quantity.)

 b. Berperanan sebagai sumber pengeluaran induk ikan yang berkualiti. (Serves as the source of quality broodstock.)

 c. Berperanan sebagai pusat latihan untuk para penternak ikan. (Serves as a training centre for fish farmers.)

 d. Berperanan sebagai model bagi pengurusan kualiti air dalam membesarkan tilapia merah untuk pasaran. (Serves as a model water quality management for commercial growing out culture of red tilapia.)

 e. Pengeluaran anak ikan untuk dilepaskan ke dalam sungai dan tasik. (Production of fish fry for reseeding rivers and lake.)

3. Yang manakah kenyataan berikut bukan aktiviti yang dijalankan oleh Unit Penguatkuasa dan Perlesenan? (Which of the followings is not normally the activity carried  out by Enforcement and Licensing Unit?)

 a. Membuat pemeriksaan dengan kerap dan teliti ke atas kegiatan-kegiatan penangkapan ikan. (Making frequent and thorough inspection of fish markets fishing activities.)

 b. Menjalankan program pendidikan berkaitan dengan pemeliharaan sumber-sumber perikanan darat dan akuakultur. (Conduct education programme on inland fisheries and aquaculture resources conservation.)

 c. Menjalankan penguatkuasaan undang-undang berkaitan dengan penggunaan kaedah-kaedah penangkapan ikan yang diharamkan. (Enforcement of Rule and illegal fishing methods.)

 d. Membuat laporan berkenaan pergerakan ikan di kawasan-kawasan pemeliharaan ikan di Sarawak. (Monitoring mevement of fish migration in fish conservation areas in Sarawak.)

 e. Memantau berkenaan kesan-kesan kegiatan akuakultur ke atas sistem-sistem sungai di Negeri Sarawak. (Monitoring the impacts of aquaculture on the river systems.)

4. Yang mana satukah daripada perkhidmatan-perkhidmatan berikut pada biasanya tidak diperuntukkan dalam program Pembangunan Projek Akuakultur secara komersial oleh Jabatan Pertanian Sarawak? (Which one of the following services are not normally provided for in the commercial aquaculture project development programme of the DOA, Sarawak?)

 a. Membuat penilaian berkenaan kos dan benefit. (Evaluation of cost and benefits.)

 b. Mengumpul data dan maklumat berkaitan dengan projek-projek akuakultur. (Gathering of data and information related to the aquaculture projects.) 

 c. Memohon kredit untuk projek akuakultur bersaiz kecil dan sederhana. (Applying for credit for small scale and medium size aquaculture projects.)

 d. Membuat rekabentuk kemudahan-kemudahan dan peralatan. (Facilities and installation design.)

 e. Memperuntukkan perkakas dan input yang diperlukan. (Supply of materials inputs.)

5. Yang mana satukah daripada berikut yang tidak terkandung dalam misi Bahagian Perikanan Darat, Jabatan Pertanian Sarawak? (Which of the followings is not embodied in the mission statement of the Inland Fisheries Division of the DOA?)

 a. Mengemukakan kepercayaan tentang tujuan-tujuan mengapa Bahagian Perikanan Darat ditubuhkan. (Sets forth the belief as to the purpose for which the IFD is established.)

 b. Apakah yang harus dilakukan atau dijalankan untuk mencapai tujuan-tujuan itu? (What it would do to accomplish its basic purpose?)

 c. Di manakah ia akan beroperasi untuk mencapai tujuan-tujuan itu? (Where the IFD operates to accomplish its purpose?)

 d. Pelan tindakan menyeluruh bagaimana ianya akan mencapai matlamat-matlamat jangka panjangnya. (A general plan of action through which it intends to achieve its long term goals.)

 e. Prinsip-prinsip bagaimana ianya harus beroperasi. (The principles under which it should operate.)

Seksyen C: Isi Ruang Kosong ( 5 markah )
Section C : Fill in the blank (5 marks)

Isikan ruang yang kosong dengan jawapan tepat bagi setiap kenyataan di bawah. Tulis jawapan pada kertas jawapan yang disediakan.
Fill in the blank with the correct answer for every statement below. Write your answer in the answer sheet provided.

1. Skim untuk rakyat termiskin dinamakan __________________. (The scheme for poor farmers is called _________________.) 

2. Saiz maksima kolam ikan untuk seorang pemohon bagi peruntukan geran projek kolam ikan air payau ialah _________________ hektar. (The maximum eligibility for project under grant for brackish water fish porn is ______________hectare per participant.)

3. Nama saintifik bagi ikan tapah yang terdapat di Negeri Sarawak ialah: ______________   ______________. (The scientific name for "Ikan Tapah" found in Sarawak is ______________   ____________.)

4. Salah satu daripada pelbagai keperluan untuk meningkatkan kualiti induk ikan dalam pengeluaran anak ikan ialah _______________. (One of the requirements to improve the quality of broodstock in the production of fish fry is _______________.)

5. Salah satu daripada beberapa sebab mengapa teknologi/kaedah baru tidak diterima oleh petani/penternak ikan ialah________________. (One of the reasons why farmers do not adopt the new technology  in fish rearing is______________.)

Seksyen D: Jawab hanya tiga (3) soalan berikut:
Section D : Answer only three (3) questions:

Soalan 1/Question 1: (15 markah/15 marks)

a. Bincangkan dengan memberi sekurang-kurangnya empat (4) bahagian Program Penyellidikan dan Pembangunan yang dijalankan oleh Bahagian Perikanan Darat, Jabatan Pertanian Negeri Sarawak.
 (Discuss by giving example of at least four (4)  areas of Research and Development in Inland Fisheries Division.)

b. Nyatakan bagaimana bahagian tersebut diatas ada kaitan dengan Pembangunan Komersial Akuakultur di Negeri Sarawak.
 (Explain how each of those areas stated above relevant to the commercialisation of agriculture in Sarawak.)

Soalan 2/Question 2: (15 markah/15 marks)

a. Terangkan kepentingan Industri Perikanan Ikan Terubok kepada penduduk tempatan yang tinggal di kawasan pantai Negeri Sarawak.
 (Explain the importance of Terubok Fisheries to local population residing at the coastal areas of Sarawak.)

b. Senaraikan tidak kurang daripada dua (2) objektif Program Pembangunan Industri Perikanan Ikan Terubok yang dijalankan oleh Bahagian Perikanan Darat, Jabatan Pertanian Negeri Sarawak.( List down at least 2 objectives of Terubok Fisheries Development programme carried out by Inland Fisheries Division of DOA.)

Soalan 3/Question 3: (15 markah/15 marks)

a. Nyatakan empat (4) daripada objektif-objektif Program Pemilihan Sumber Perikanan Darat dan Akuakultur yang dijalankan oleh Bahagian Perikanan Darat, Jabatan Pertanian Negeri Sarawak. 
 (List four (4) objectives of Inland and Aquaculture Resource Conservation Programme of DOA.)
b. Huraikan strategi-strategi yang telah dirumuskan untuk mencapai objektif-objektif tersebut.
 (Discuss the strategies formulated to achieve those objectives.)

Soalan 4/Question 4: (15 markah/15 marks)

a. Senaraikan empat (4) stesen pengeluaran anak ikan yang utama di Negeri Sarawak.(List four (4) of the main fish fry production station in Sarawak.)

b. Huraikan satu daripada kaedah-kaedah pengeluaran anak ikan yang telah membolehkan stesen-stesen tersebut dapat mencapai sasaran pengeluaran anak ikan yang berkualiti.( Describe one of the fish fry production methods that has enable the station to meet their production target both in term of quality and quantity.)

Soalan 5/Question 5: ( 15 markah/15 marks)

a. Dalam Program Pengembangan dan Latihan, apakah perkhidmatan yang telah disediakan oleh Bahagian Perikanan Darat, Jabatan Pertanian Negeri Sarawak kepada para penternak ikan? 
 (Under the Extension And Training Programme of Inland fisheries Division of DOA, what are the services provided to the farmers?)

b. Bagaimanakah perkhidmatan tersebut dapat meningkatkan keupayaan penternak dalam usaha mereka dalam bidang projek akuakultur? (How can these services help to increase the capability of the farmers/fishermen in aquaculture projects?)

[Atas/Top]

Kertas soalan ini mengandungi tiga (3) seksyen iaitu Seksyen A, Seksyen B, dan Seksyen C.
Calon-calon dikehendaki menjawab semua soalan dalam Seksyen A, Seksyen B, dan Seksyen C.

This Examination Paper contains three (3) sections, i.e Section A, B and C. Candidates are required to answer all questions in Section A, B and C.

Seksyen A: Soalan Aneka Pilihan. (10 markah)
Section A : Multiple Choices Question ( 10 marks )

Baca kenyataan di bawah dengan teliti dan pilih jawapan yang tepat. Tulis jawapan anda dalam bentuk huruf (a), (b), (c) atau (d) pada kertas jawapan yang disediakan.
Read the statements below carefully and choose the correct answer. Write your answer in the answer sheet provided in the form of (a), (b), (c) or (d) .

1. Bakal ahli Pertubuhan Peladang Kawasan (PPK) perlu  membeli sekurang-kurangnya ____ unit   saham untuk menjadi ahli PPK yang sah. 

 (a)  3
 (b)  5
 (c)  7
 (d)  10

2. Setiausaha bagi Mesyuarat Ahli Jemaah Pengarah (AJP) Pertubuhan Peladang Kawasan (PPK) ialah

 (a)  Pengurusan Bahagian Akaun PPK
 (b)  Pengurus Bahagian Pembekalan
 (c)  Pengurus Besar
 (d) Pekerja yang dilantik oleh AJP

3. Pembelian Lada, padi, getah oleh PPK merupakan kegiatan

 (a)  Pemasaran
 (b)  Pembekalan
 (c) Pertubuhan
 (d)  FMFIPS

4. Seorang peladang boleh memohon untuk menjadi ahli Pertubuhan Peladang Kawasan setelah mencapai umur___________ tahun.

 (a)  18
 (b)  21
 (c)  24
 (d)  tiada yang di atas.

5. Sebuah Unit Peladang boleh ditubuhkan sekiranya ahli telah melebihi _____orang ahli.

 (a)  20
 (b) 30
 (c)  40
 (d) 50

6. Jualan kredit kepada bukan ahli PPK dimasukkan ke dalam kunci kira-kira sebagai

 (a)  Siberhutang (Penghutang) bukan ahli
 (b) Sipiutang (Pemiutang) bukan ahli.
 (c) Pinjaman tanpa cagaran bukan ahli
 (d) Tiada yang diatas.

7. Perlantikan pekerja Pertubuhan Peladang Kawasan (PPK) adalah merupakan bidang kuasa 

 (a)  Pengurus besar
 (b)  Penolong Pengarah Pertanian Bahagian
 (c) Jemaah Pengarah PPK
 (d)  Pengerusi Jemaah Pengarah PPK

8. Pemilihan Pegawai Pertubuhan Peladang dijalankan_____tahun sekali.

 (a)  1
 (b)  2
 (c)  3
 (d)  4

9. Dalam pemilihan pegawai Pertubuhan Peladang, ahli layak mengundi adalah ahli yang

 (a) telah menjadi ahli selama 1 tahun
 (b) telah membayar yuran tahunan.
 (c) tidak ada hutang dengan Pertubuhan Peladang dan telah membayar yuran tahunan.
  (d) telah membeli saham yang mencukupi dan membayar yuran tahunan.

10. Wakil Pendaftar bagi Pertubuhan Peladang di Sarawak ialah

  (a) Menteri Pertanian dan Industri Makanan Sarawak.
  (b) Setiausaha Tetap, Kementerian Pertanian dan Industri Makanan Sarawak.
  (c) Pengarah Pertanian Sarawak.
  (d) Ketua Penolong Pengarah Pertanian (Bahagian Institusi Peladang)

Seksyen D: Isi ruang yang kosong dengan jawapan yang tepat bagi setiap kenyataan di bawah. (10 markah)
Section D : Fill in the blank with the correct answer for every statement below. (10 marks)

1. Korum bagi  Mesyuarat Ahli Jemaah Pengarah adalah _________orang termasuk Pengerusi Ahli Jemaah Pengarah. 

2. Yuran masuk dan yuran tahunan dikumpulkan di bawah_________ di dalam Kunci Kira-Kira Pertubuhan Peladang.

3. Mesyuarat Agung Tahunan peringkat Unit Peladang sesebuah Pertubuhan Peladang Kawasan hendaklah diadakan sebelum_________.

4. Keahlian Pertubuhan Peladang Kawasan hendaklah diluluskan oleh____________.

5. Seramai____________ orang Ahli Jemaah Pengarah dipilih semasa Mesyuarat Agung Tahunan Pertubuhan Peladang Kawasan.

6. ____________peratus adalah merupakan bayaran Dividen yang maksima bagi saham-saham ahli Pertubuhan Peladang Kawasan.

7. Seramai_________orang Ahli Jemaah Pengarah Pertubuhan Peladang Kawasan adalah dilantik oleh_________.

8. Ahli Pertubuhan Peladang Kawasan perlu menerima ________sebagai bukti ketika membuat bayaran hutang mereka di Pertubuhan Peladang Kawasan. 

[Atas/Top]

Kertas Peperiksaan ini mengandungi empat (4) seksyen, iaitu Seksyen A, Seksyen B, Seksyen C, dan Seksyen D.
Calon-calon dikehendaki menjawab semua soalan dalam Seksyen A, Seksyen B, dan Seksyen C. Bagi seksyen D calon-calon dikehendaki untuk menjawab hanya empat (4) daripada lima (5) soalan yang disediakan. Semua jawapan hendaklah ditulis pada jawapan yang disediakan.

This Examination Paper contains four (4) sections, i.e Section A, B, C and D. Candidates are required to answer all questions in Section A, B and C. For Section D, candidates are required to answer only four (4) out of five (5) questions.
All answers must be written in the answer sheet provided.

Seksyen A: Penyataan BETUL atau SALAH (5 markah).
Section A : TRUE or FALSE Statement (5 marks)

Baca kenyataan di bawah dan tulis BETUL atau SALAH pada kertas jawapan anda.
Read the statements below and write your answer TRUE or FALSE in the answer sheet provided.

1. Tumbuhan hidup dibenarkan diimport dari Sabah tanpa permit tetapi permit diperlukan untuk mengimport tumbuhan dari Indonesia.
(A live plant can be imported from Sabah into Sarawak without permit, but an import permit is required to import live plants from Indonesia.

2. Tanaman yang diimport dari Semenanjung Malaysia yang ada tanah melekat pada bahagian akarnya tidak dibenarkan dibawa masuk ke Sarawak.
(A plant imported from Semenanjuung Malaysia which has soil attached to its root is prohibited from entry into Sarawak.)

3. Semua seranggga yang perosak harus dimusnahkan sebelum ia merosakkan tanaman.
 (All insects are pests that be destroyed before they cause damage to crops.)

4. Bahan tanaman yang disertai dengan Permit Import dan Sijil Fitosanitari tidak perlu diperiksa semasa tiba di lapangan terbang.
 (Plants that accompanied by Import Permit and a Phytosanitary Certificate need not  be inspected upon arrival at the airport.)

5. MRL bermaksud Minuman Residual Limit (Had Risidu Minimum).
 (MRL stand for Minimum Residual Limit.)

Seksyen B:  Soalan aneka pilihan (10 markah)
Section B : Multiple Choices Question ( 10 marks )

Baca kenyataan di bawah dengan teliti dan pilih jawapan yang paling tepat. Tuliskan jawapan anda dalam bentuk huruf (a), (b), (c), atau (d) pada kertas jawapan yang disediakan.
Read the statements below carefully and choose the correct answer. Write your answer in the answer sheet provided in the form of (a), (b), (c) or (d) .  

1. "Monocrotophos" ialah racun serangga yang diklasifikasikan dalam racun kelas: 
 (Monocrotophos is an insecticide classified under class:) 

2. Siput Gondang Emas adalah perosak utama bagi:
 (Golden Apple Snail is a major pest for:)

3. Nama biasa bagi Trogoderma granarium ialah:
 (The common name for Trogoderma granarium is:)

4. Perumah utama bagi Sitophilus oryzae ialah:
 (The main host of  Sitophilus oryzae is:)

5. Yang mana berikut bukan perosak bagi tanaman sayuran?
 (Which of the following is not a vegetable pest?)

Bahagian C: Isi ruang kosong  (5 markah)
Section C : Fill in the blank (5 marks)

Isikan ruang kosong dengan jawapan yang paling tepat bagi setiap kenyataan di bawah. Tulis jawapan anda pada kertas jawapan yang disediakan.
Fill in the blank with the correct answer for every statement below. Write your answer in the answer sheet provided.

1. Dua perosak utama bagi tanaman sayur adalah:
 (Two major pest of padi are:)

 1._____________________
 2._____________________

2. Kaedah yang paling berkesan bagi merawat makhluk perosak produk dalam simpanan ialah_________________. 
 (The most effective methods to treat stored product pest is by using __________________.)

3. Sesuatu sijil VCS adalah sah dalam tempoh____________bulan.
 (A VCS certificate is valid for _____________month.)

4. Jalur warna pada bungkusan makhluk perosak kelas II ialah __________________.
 (The calour band of Class II pesticide is__________________.)

5. Hawar Daun "South African" adalah penyakit utama bagi________________.
 (South African Leaf Blight [SALB] is a major deases of_________________.)

Seksyen D: Jawab hanya empat (4) daripada  lima (5) soalan berikut. (40 markah)
Section D : Answer only four (4) out of the five (5) following questions: (40 marks)

1. Terangkan secara ringkas cara-cara membuat keratan ke atas keratan bunga segar. (Explain briefly how to conduct an aspection of  fresh cut flowers.) (10 markah)

2. Terangkan dengan ringkas cara-cara mengambil sampel konsainan biji kekacang penutup bumi dan membuat analisa ketulinannya. (Explain  briefly how to sample a consignment of covercrop seeds and carry out purity analysis).
 (10 markah)

3. Terangkan dengan ringkas bagaimana racun serangga seperti berikut bertindak. (Explain briefly how the following pesticide work.) 
 (10 markah)

 (i) Racun sistematik (Systemic pesticide)
 (ii) Racun sentuh ( Contact pesticide)

4. Senaraikan langkah-langkah keselamatan semasa:
 (List down the precautionary measure while :) 
 (10 markah)

 (i) mengadun racun serangga (mixing pesticide )
 (ii) menyembur racun serangga (spraying pesticide)

5. Terangkan apa yang dimaksudkan dengan racun perosak A1 & A2. Sila beri dua (2) contoh serangga perosak bagi tiap-tiap satu.
 (Explain what it means by A1 & A2 pests. Give two (2) examples each.) (10 markah)